7 marca 2021
Zespół Komitetu Badań Kosmicznych i Satelitarnych PAN ds. Programu Obserwacji Ziemi COPERNICUS

Wydarzenia

Spotkanie informacyjne dotyczące usług komponentu lądowego Copernicus koordynowanych przez Europejską Agencję Środowiska, z zakresu informacji o pokryciu terenu i użytkowaniu ziemi.

W dniu 27 lutego 2019 roku w gmachu Ministerstwa Środowiska odbyło się spotkanie informacyjne dotyczące usług komponentu lądowego Copernicus koordynowanych przez Europejską Agencję Środowiska, z zakresu informacji o pokryciu terenu i użytkowaniu ziemi. Organizatorami spotkania był Instytut Geodezji i Kartografii (IGiK) i Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ), obie instytucje pełnią rolę krajowych centrów referencyjnych sieci EIONET do spraw pokrycia terenu. Głównym celem seminarium było podsumowanie prac wykonanych w Instytucie Geodezji i Kartografii w ramach umowy z Europejską Agencją Środowiska (EEA), dotyczących produkcji krajowej bazy pokrycia terenu Corine Land Cover 2018, weryfikacji produktów serwisu Copernicus Land Monitoring, w tym szczegółowych warstw wysokorozdzielczych, przedstawiających podstawowe formy pokrycia terenu oraz weryfikację produktów lokalnych, tj.: Urban Atlas, Riparian Zones i Natura 2000. Uczestników seminarium powitała Anna Katarzyna Wiech - Dyrektor Departamentu Monitoringu Środowiska GIOŚ oraz Z-ca przedstawiciela PL w Zarządzie EEA. Następnie, w kolejności, Małgorzata Bednarek (GIOŚ), pełniąca rolę Krajowego Punktu Kontaktowego ds. współpracy z EEA przedstawiła działalność Europejskiej Sieci Informacji i Obserwacji Środowiska (EIONET), Prof. Katarzyna Dąbrowska-Zielińska (IGiK), przedstawicielka Polski w Forum Użytkowników Copernicus, zaprezentowała Europejski Program Obserwacji Ziemi Copernicus, zaś Maria Lenartowicz (GIOŚ) przypomniała o roli GIOŚ w projektach Corine Land Cover i poinformowała o sposobie udostępniania krajowych baz danych Corine Land Cover. W dalszej części dr inż. Agata Hościło (IGiK), kierownik projektu realizowanego w ramach umowy ramowej z EEA, podsumowała projekt Corine Land Cover 2018 (CLC2018) oraz zaprezentowała uczestnikom koncepcję produkcji przyszłych baz CLC. Następnie przedstawiciele zespołu projektowego w IGiK (Anna Mirończuk i Damian Olszewski) zaprezentowali dostępne warstwy wysokorozdzielcze (eng.: High Resolution Layers) zawierające uszczegółowioną informację o charakterystycznych formach pokrycia terenu (tereny nieprzepuszczalne, tereny zadrzewione, tereny pokryte roślinnością trawiastą, zbiorniki wodne i obszary podmokłe) oraz produkty lokalne: Urban Atlas, Riparian Zones i Natura 2000. Krajowa baza Corine Land Cover 2018 (CLC2018) jest udostępniania przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska: http://clc.gios.gov.pl/ Krajowe warstwy wysokorozdzielcze (eng.: High Resolution Layers), przedstawiające tereny nieprzepuszczalne, tereny zadrzewione, tereny pokryte roślinnością trawiastą, zbiorniki wodne i obszary podmokłe oraz produkty lokalne w granicach Polskie (Urban Atlas, Riparian Zones i Natura 2000) udostępnianie są przez Instytut Geodezji i Kartografii: http://www.igik.edu.pl/pl/corine-projekt
4 marca 2019

Sesja Informacyjna Programu ds. Obserwacji Ziemi Copernicus - Łódź

W dniu 14 czerwca 2019 r. w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego odbyła się Sesja Informacyjna Programu ds. Obserwacji Ziemi Copernicus. Sesja współorganizowana była przez Instytut Geodezji i Kartografii i Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego. 

Program Copernicus to flagowa inicjatywa Komisji Europejskiej oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej. Celem Programu jest zbudowanie konstelacji satelitów obserwacyjnych jak również operacyjnych serwisów, pozwalających na wykorzystanie danych pozyskiwanych z satelitów oraz z naziemnych stacji pomiarowych do monitorowania: stanu atmosfery oraz mórz i oceanów, zmian klimatu, klęsk żywiołowych, bezpieczeństwa obywateli i wiele innych. Program Copernicus jest otwarty i bezpłatny dla wszystkich zainteresowanych użytkowników.

 

Spotkanie sfinansowane zostało ze środków projektu BalticSatApps, zatytułowanego „BalticSatApps - przyspieszenie wprowadzania na rynek usług opartych o dostęp i przetwarzanie danych satelitarnych w rejonie Morza Bałtyckiego”, współfinansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu Interreg Baltic Sea Region.

Tematyka Sesji Informacyjnej została przygotowana zgodnie z potrzebami pracowników administracji publicznej jak również innych instytucji zajmujących się realizacją zadań w których dane satelitarne mogą mieć wpływ na usprawnienie codziennej pracy.

Zgodnie z Agendą, w pierwszej kolejności specjaliści z Centrum Teledetekcji IGiK przedstawili opis oraz cele projektu Baltic Sat Apps. Druga część prezentacji skupiła się na przybliżeniu podstawowej wiedzy z zakresu  teledetekcji. Uczestnicy zapoznani zostali z takimi pojęciami jak: rozdzielczość przestrzenna, spektralna i czasowa, wskaźniki teledetekcyjne i wiele innych (Prezentacja: Lodz - Sesja Informacyjna (Copernicus i wstep).

Kolejnym aspektem zademonstrowanym podczas Sesji Informacyjnej była możliwość zastosowania danych i serwisów Programu Copernicus dla planowania przestrzennego. W tej części skupiono się gównie na danych lądowych – Copernicus Land (CLMS). Szczegółowo omówiono poszczególne produkty takie jak CORINE Land Cover, na czym polega idea klasyfikacji terenu oraz jego użytkowanie oraz dane statystyczne które można uzyskać z tego produktu. W omawianym serwisie przedstawiono także dane pan-europejskie Hight Resolution Layers (HRL), czyli informacje rastrowe dla wybranych typów pokrycia terenu takie jak, warstwy nieprzepuszczalne (impreviousness), warstwy o lasach (forest), warstwy dla łąk (grasslands) oraz warstwy dla terenów wodnych i podmokłych (water & wetness). Ostatnim aspektem prezentacji były produkty lokalne, Urban Atlas, Riparian Zones i Natura 2000, skupiające się na szczegółowej informacji o pokryciu terenu i jego użytkowaniu tylko dla obszarów tematycznych. Zaprezentowano także produkt stworzony przez Centrum Teledetekcji IGiK, wzbogacony Urban Atlas, który posiada bardziej szczegółowe informacje o użytkowaniu gruntów na istniejącym już produkcie. (Prezentacja: Lodz - Sesja Informacyjna (Planowanie przestrzenne).

Następnie przedstawili możliwości zastosowania danych satelitarnych i Serwisów Programu Copernicus dla sektora rolnego jak również dla leśnictwa. Uczestnicy zapoznali się z potencjałem analiz wieloczasowych oraz możliwościami pozyskania informacji bieżącej na podstawie danych satelitarnych - Sentinel 2 jako użytecznymi narzędziami do monitorowania stanu upraw. Ponadto, na przykładzie doświadczeń Instytutu Geodezji i Kartografii, uczestnicy Seminarium mieli okazję dowiedzieć się jak synergia danych satelitarnych i meteorologicznych pozwala na budowę systemów monitorowania suszy i przezimowania upraw, użytecznych m.in. dla sektora ubezpieczeń rolnych (Prezentacja: 04_Lodz_Sesja Informacyjna (Lasy i rolnictwo).

Uczestnicy Seminarium zapoznani zostali również z  możliwościami zastosowania danych satelitarnych oraz Serwisów Programu Copernicus dla sektora leśnego. Specjaliści Centrum Teledetekcji IGiK zaprezentowali przykłady map dominującego typu lasu oraz gęstości zadrzewień dostarczanych przez Serwis Lądowy Programu Copernicus jak również przykłady map delimitacji zmian w lasach – wycinka drzew oraz szkód w lasach wyrządzonych przez huragany czy pożary. Przedstawione zostały także finalne produkty opierające się na danych Copernicus, takie jak klasyfikacja lasów, mapy wylesiania spowodowane przez człowieka oraz inne czynniki naturalne, a także mapy kondycji drzewostanów. (Prezentacja: Copernicus_Rolnictwo i Leśnictwo).

Kolejnym tematem omówionym podczas Sesji Informacyjnej była możliwość zastosowania danych i serwisów Programu Copernicus dla Sektora Energetyki. Przedstawione zostały przykłady serwisów monitorowania ilości promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni ziemi oraz prędkości i kierunków wiatru oferowanych przez Program Copernicus. Ponadto zaprezentowane zostały również przykłady doświadczeń Centrum Teledetekcji IGiK w zastosowaniu danych satelitarnych do monitorowania plantacji upraw energetycznych oraz ich uwierzytelniania dla potrzeb sektora energetycznego (Prezentacja: Copernicus_Energia).

Ostatnimi zagadnieniami omówionymi podczas Sesji Informacyjnej była możliwość zastosowania danych i serwisów Programu Copernicus dla zarządzania kryzysowego i monitorowania obszarów chronionych. W tej prezentacji przedstawiono uczestnikom wykorzystanie danych z serwisów Copernicus - CAMS oraz Emergency, do wykrywania zjawisk ekstremalnych takich jak pożary i powodzie. Ponadto przedstawiono jak działają serwisy Copernicus dla zarządzania kryzysowego. W drugiej części prezentacji omówiono monitoring obszarów chronionych na przykładzie projektu ESA Polwet, wykonanego w Centrum Teledetekcji IGIK. Projekt poruszał problematykę monitoringu satelitarnego obszarów podmokłych, na terenie Polski, wpisanych w Konwencję Ramsarską. (Prezentacja: Copernicus_Zarządzanie_Kryzysowe).

Instytucje zainteresowane współpracą i przeprowadzeniem podobnego wydarzenia w ich siedzibie zapraszamy do kontaktu: damian.olszewski@igik.edu.pl

 

12 września 2019

Sesja informacyjna programu Copernicus - 30 maja 2019 Geopark Kielce

W dniu 30 maja 2019 r. w siedzibie Centrum Geoedukacji Geoparku Kielce odbyła się Sesja Informacyjna Programu ds. Obserwacji Ziemi Copernicus. Sesja współorganizowana była przez Instytut Geodezji i Kartografii i Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Kielcach.  Konferencja objęta została honorowym patronatem Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Program Copernicus to flagowa inicjatywa Komisji Europejskiej oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej. Celem Programu jest zbudowanie konstelacji satelitów obserwacyjnych jak również operacyjnych serwisów, pozwalających na wykorzystanie danych pozyskiwanych z satelitów oraz z naziemnych stacji pomiarowych do monitorowania: stanu atmosfery oraz mórz i oceanów, zmian klimatu, klęsk żywiołowych, bezpieczeństwa obywateli i wiele innych. Program Copernicus jest otwarty i bezpłatny dla wszystkich zainteresowanych użytkowników.

Spotkanie sfinansowane zostało ze środków projektu BalticSatApps, zatytułowanego „BalticSatApps - przyspieszenie wprowadzania na rynek usług opartych o dostęp i przetwarzanie danych satelitarnych w rejonie Morza Bałtyckiego”, współfinansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu Interreg Baltic Sea Region.

Tematyka Sesji Informacyjnej została przygotowana zgodnie z potrzebami pracowników Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska jak również innych instytucji zajmujących się realizacją zadań związanych z szeroko pojętą ochroną środowiska.

Zgodnie z Agendą, w pierwszej kolejności specjaliści z Centrum Teledetekcji IGiK przedstawili podstawową wiedzę z zakresu  teledetekcji. Uczestnicy zapoznani zostali z takimi pojęciami jak: rozdzielczość przestrzenna, spektralna i czasowa, wskaźniki teledetekcyjne i wiele innych (Prezentacja: Kielce RDOS Seriwsy Copernicus i dane satelitarne).

Następnie specjaliści Centrum Teledetekcji Instytutu Geodezji i Kartografii zapoznali uczestników z Programem Copernicus, specyfikacją i możliwościami zastosowania danych satelitarnych przez niego oferowanych jak również Serwisami Programu Copernicus (Prezentacja: Kielce RDOS Serwisy Copernicus i dane satelitarne).

W kolejnej części spotkania przedstawiono praktyczne wykorzystanie danych Copernicus  (Prezentacja: RDOS Praktyczne wykorzystanie danych Copernicus). Zaprezentowano możliwości wykorzystania tego typu danych w 4 głównych aspektach:

·         Analizy wieloczasowe i możliwości analizy zmian na podstawie danych satelitarnych jak również oceny wpływu inwestycji na otaczające tereny. Aspekt ten om omówiony został na przykładzie kopalni odkrywkowej Bełchatów. Na podstawie historycznych danych satelitarnych i danych Corine Land Cover  przenalizowano zmiany w pokryciu terenu, dla przedziału czasowego 1987-2019.

·         Monitoring obszarów leśnych. W tej części przedstawiono analizy teledetekcyjne w lasach, takie jak: zasięg lasów (aktualny i historyczny), klasyfikacja obszarów leśnych z podziałem na iglaste i liściaste, a w następnej kolejności z podziałem na gatunki. W tej części skupiono się także na przedstawieniu idei wskaźników teledetekcyjnych, w jaki praktyczny sposób można je wykorzystać do monitoringu lasów. Kolejnym przykładem był monitoring szkód wyrządzonych w lasach objętych ochroną na przykładzie Tatrzańskiego Parku Narodowego.

·         Monitoring wód i obszarów podmokłych. Ten temat poruszał głównie analizy wykonane na obszarach chronionych, takich jak Biebrzański Park Narodowy i Park Narodowy Ujście Warty. Bardzo ważnym aspektem w monitoringu takiego typu obszarów są dane radarowe, dlatego uczestników zapoznano z ich ideą (dane z satelity Sentinel-1). Dane hiperspektralne tak samo jak radarowe są użyteczne na takim typie podłoża. Dlatego na przykładzie analiz  Jeziora Zegrzyńskiego przedstawiono kilka przykładów.

·         Monitoring gatunków inwazyjnych. W tej części skupiono się tylko na danych hiperspektralnych. Ze względu na dużą czułość w wykrywaniu małych zmian w odbiciu spektralnym taki typ danych jest użyteczny w wykrywaniu gatunków inwazyjnych. Gatunki te nie różnią się za bardzo od roślinności rodzimej (mają podobne odbicie spektralne). Na postawie rośliny Łubin w Górach Kamiennych w Sudetach przedstawiono analizy monitoringu tego gatunku.

W ramach ostatniej części Sesji Informacyjnej zaprezentowano możliwości zastosowania danych i serwisów Programu Copernicus. W tej części skupiono się gównie na danych lądowych – Copernicus Land (CLMS). Szczegółowo omówiono poszczególne produkty takie jak CORINE Land Cover, na czym polega idea klasyfikacji terenu oraz jego użytkowanie oraz dane statystyczne które można uzyskać z tego produktu. W omawianym serwisie przedstawiono także dane pan-europejskie Hight Resolution Layers (HRL), czyli informacje rastrowe dla wybranych typów pokrycia terenu takie jak, warstwy nieprzepuszczalne (impreviousness), warstwy o lasach (forest), warstwy dla łąk (grasslands) oraz warstwy dla terenów wodnych i podmokłych (water & wetness). Ostatnim aspektem prezentacji były produkty lokalne, Urban Atlas, Riparian Zones i Natura 2000, skupiające się na szczegółowej informacji o pokryciu terenu i jego użytkowaniu tylko dla obszarów tematycznych (Prezentacja: Kielce RDOS Produkty Copernicus).

Instytucje zainteresowane współpracą i przeprowadzeniem podobnego wydarzenia w ich siedzibie zapraszamy do kontaktu: damian.olszewski@igik.edu.pl

6 czerwca 2019